Masz prawo nas wypróbować >>>

Blog

Samoistny posiadacz nieruchomości oddanej w użytkowanie wieczyste może nabyć jej własność przez zasiedzenie

Zgodnie z uchwałą Sądu Najwyższego podjętej w składzie 7 sędziów w dniu 9 grudnia 2016 roku w sprawie o sygn. akt III CZP 57/16 samoistny posiadacz nieruchomości oddanej w użytkowanie wieczyste może nabyć jej własność przez zasiedzenie.

W uchwale tej Sąd Najwyższy w powiększonym składzie odpowiedział na pytanie:

Czy samoistny posiadacz nieruchomości oddanej w użytkowanie wieczyste osobie trzeciej może nabyć własność tej nieruchomości przez zasiedzenie?”.

Powyższe pytanie powstało przy rozpoznawaniu skargi kasacyjnej od postanowienia Sądu Okręgowego, w sprawie w której wnioskodawcy domagali się stwierdzenia, iż do małżeńskiej wspólności ustawowej nabyli przez zasiedzenie własność niezabudowanych części działek gruntu. Działki te wchodziły w skład nieruchomości będących własnością gminy, oddanej z kolei w użytkowanie wieczyste na rzecz spółdzielni.

Uczestnik postępowania nabył w postępowaniu upadłościowym zorganizowaną część przedsiębiorstwa spółdzielni, ale nie objął w posiadanie działek, które to graniczyły z nieruchomością wnioskodawców i stanowiły z nią całość gospodarczą (od lat 50. XX wieku były w samoistnym posiadaniu rodziców wnioskodawczyni, a od października 1976 roku w samoistnym posiadaniu wnioskodawców).

Sąd I instancji stwierdził zasiedzenie działek uznając, iż wnioskodawcy spełnili wszystkie przesłanki z art. 172 Kodeksu cywilnego (dalej jako: K.c.). Według Sądu Rejonowego obciążenie działek gruntu prawem użytkowania wieczystego na rzecz osoby trzeciej, nie stoi na przeszkodzie nabyciu nieruchomości przez zasiedzenie, ponieważ wszelkie ograniczenia mogą nastąpić tylko na mocy przepisu szczególnego, a skoro skutkiem zasiedzenia jest utrata prawa własności przez gminę, to w następstwie wygasa również prawo użytkowania wieczystego.

Sąd II instancji nie podzielił stanowiska Sądu Rejonowego i odwołał się do postanowienia Sądu Najwyższego z 14 marca 2012 roku o sygn. akt II CSK 127/11 oraz do uchwały Sądu Najwyższego z 28 marca 2014 roku o sygn. akt III CZP 8/14 stwierdzając, że samoistny posiadacz nieruchomości oddanej w użytkowanie wieczyste może nabyć przez zasiedzenie co najwyżej użytkowanie wieczyste, a nie własność. Ponadto, Sąd Okręgowy wyraził pogląd, iż uprawnienia właścicielskie wykonuje użytkownik wieczysty, który to występuje w stosunkach prawnorzeczowych z osobami trzecimi, a właściciel nie ma obowiązku interesowania się stanem nieruchomości oddanej w użytkowanie wieczyste.

więcej



Nowe terminy przedawnienia roszczeń w praktyce

9 lipca 2018 roku weszła w życie zmiana przepisów Kodeksu cywilnego dotycząca przedawnienia roszczeń.

W poprzednim stanie prawnym ogólny termin przedawnienia roszczeń wynosił 10 lat, a dla roszczeń o świadczenia okresowe oraz związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej – 3 lata.

Obecnie termin dziesięcioletni uległ skróceniu do 6 lat. Dodatkowo do art. 118 Kodeksu cywilnego wprowadzono nowy zapis, który stanowi, iż koniec terminu przedawnienia, jeżeli jest dłuższy niż dwa lata, przypada na 31 grudnia danego roku. Z powyższego wynika, że terminy przedawnienia zostaną w większości przypadków wydłużone do końca roku.

więcej



Ustalanie przebiegu granic nieruchomości

W wyroku z 6 kwietnia 2017 roku o sygn. akt III SA/Gd 93/17 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku (dalej jako: WSA w Gdańsku) uznał, iż zgodne oświadczenie stron jest niewystarczające przy ustalaniu przebiegu granic działki.

WSA w Gdańsku rozpatrywał skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego (dalej jako: SKO) w przedmiocie stwierdzenia nieprawidłowości decyzji rozgraniczeniowej. Skarżący kwestionował decyzję SKO, w wyniku której geodeta dokonujący rozgraniczenia przedmiotowych działek, pozbawił jego matkę własności nieruchomości.

Zdaniem skarżącego, przy rozgraniczaniu nieruchomości geodeta powinien brać pod uwagę stan prawny nieruchomości, istniejące znaki, ślady graniczne, wcześniejszą dokumentację czy też punkty osnowy geodezyjnej, a nie jedynie zgodne oświadczenia woli stron postępowania. W protokole granicznym powinno nastąpić przyjęcie granic, które zostały ukształtowane w dawnych postępowaniach, a nie zmiana przebiegu dotychczas obowiązujących granic.

SKO zwróciło natomiast uwagę, że w protokole granicznym strony oświadczyły, iż nie zgłaszają zastrzeżeń co do przebiegu granic i że położenie znaków granicznych jest im znane, co potwierdziły własnoręcznymi podpisami.

więcej



Remont a przebudowa obiektu budowlanego

Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 17 października 2017 roku o sygn. akt II OSK 264/16 wyjaśnił, iż wykonane roboty budowlane nie mogą stanowić remontu, jeżeli w ich wyniku nie dochodzi do odtworzenia jakiegokolwiek stanu, ale do powstania nowego obiektu budowlanego.

W stanie faktycznym omawianej sprawy organ nadzoru budowlanego w wyniku przeprowadzonej kontroli ustalił, iż na działce skarżącego dokonana została przebudowa części budynku produkcyjnego poprzez obmurowanie przestrzeni między słupami wiaty, którą wykonano po obrysie rzutu dachu, co spowodowało zwiększenie powierzchni i kubatury.

Wobec powyższego, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Łęczycy (dalej jako: PINB) wstrzymał prowadzenie robót związanych z rozbudową budynku produkcyjnego prowadzonego bez wymaganego prawem pozwolenia oraz zobowiązał właścicieli do przedłożenia projektu budowlanego rozbudowy przedmiotowego budynku wraz z oceną techniczną wykonanych robót. Skarżący poinformował organ, że na działce nie miała miejsce rozbudowa budynku, a postawienie ściany nie można uznać za rozbudowę. W związku z nieprzedstawieniem odpowiedniej dokumentacji przez skarżącego, PINB nakazał właścicielom i inwestorom rozbiórkę samowolnie wykonanych robót budowlanych.

więcej



Należny zachowek oblicza się według cen z daty orzekania

Wysokość zachowku należnego pominiętemu spadkobiercy zależy wprost od wartości spadku. Regulacja ustawowa nie określa jednak według jakich cen należy dokonać oszacowania poszczególnych składników masy spadkowej. Możliwe jest zaprezentowanie w tym zakresie co najmniej kilku poglądów, z których każdy może mieć wymierne przełożenie na wysokość roszczenia.

W wielu sprawach istotne staje się ustalenie czy wartość spadku określać według stanu z chwili jego otwarcia (tj. śmierci spadkodawcy) oraz cen z daty orzekania o roszczeniach z tytułu zachowku, czy też poprzez przyjęcie stanu istniejącego np. w momencie sprzedaży składników masy spadkowej i według ceny uzyskanej przez spadkobiercę. Warto przy tym zwrócić uwagę, że roszczenie o zachowek przedawnia się z upływem 5 lat od momentu ogłoszenia testamentu (w szczególnych wypadkach od momentu otwarcia spadku). Pominięty spadkobierca ma zatem dosyć dużo czasu na dochodzenie swoich praw a w miarę jego upływu ceny poszczególnych składników mogą się zmieniać. więcej



Blog Prawniczy

  • Samoistny posiadacz nieruchomości oddanej w użytkowanie wieczyste może nabyć jej własność przez zasiedzenie

    Zgodnie z uchwałą Sądu Najwyższego podjętej w składzie 7 sędziów w dniu 9 grudnia 2016 roku w sprawie o sygn. akt III CZP 57/16 samoistny posiadacz nieruchomości oddanej w użytkowanie wieczyste może nabyć jej własność przez zasiedzenie.

    W uchwale tej Sąd Najwyższy w powiększonym składzie odpowiedział na pytanie:

    Czy samoistny posiadacz nieruchomości oddanej w użytkowanie wieczyste osobie trzeciej może nabyć własność tej nieruchomości przez zasiedzenie?”.

    Powyższe pytanie powstało przy rozpoznawaniu skargi kasacyjnej od postanowienia Sądu Okręgowego, w sprawie w której wnioskodawcy domagali się stwierdzenia, iż do małżeńskiej wspólności ustawowej nabyli przez zasiedzenie własność niezabudowanych części działek gruntu. Działki te wchodziły w skład nieruchomości będących własnością gminy, oddanej z kolei w użytkowanie wieczyste na rzecz spółdzielni.

    Uczestnik postępowania nabył w postępowaniu upadłościowym zorganizowaną część przedsiębiorstwa spółdzielni, ale nie objął w posiadanie działek, które to graniczyły z nieruchomością wnioskodawców i stanowiły z nią całość gospodarczą (od lat 50. XX wieku były w samoistnym posiadaniu rodziców wnioskodawczyni, a od października 1976 roku w samoistnym posiadaniu wnioskodawców).

    Sąd I instancji stwierdził zasiedzenie działek uznając, iż wnioskodawcy spełnili wszystkie przesłanki z art. 172 Kodeksu cywilnego (dalej jako: K.c.). Według Sądu Rejonowego obciążenie działek gruntu prawem użytkowania wieczystego na rzecz osoby trzeciej, nie stoi na przeszkodzie nabyciu nieruchomości przez zasiedzenie, ponieważ wszelkie ograniczenia mogą nastąpić tylko na mocy przepisu szczególnego, a skoro skutkiem zasiedzenia jest utrata prawa własności przez gminę, to w następstwie wygasa również prawo użytkowania wieczystego.

    Sąd II instancji nie podzielił stanowiska Sądu Rejonowego i odwołał się do postanowienia Sądu Najwyższego z 14 marca 2012 roku o sygn. akt II CSK 127/11 oraz do uchwały Sądu Najwyższego z 28 marca 2014 roku o sygn. akt III CZP 8/14 stwierdzając, że samoistny posiadacz nieruchomości oddanej w użytkowanie wieczyste może nabyć przez zasiedzenie co najwyżej użytkowanie wieczyste, a nie własność. Ponadto, Sąd Okręgowy wyraził pogląd, iż uprawnienia właścicielskie wykonuje użytkownik wieczysty, który to występuje w stosunkach prawnorzeczowych z osobami trzecimi, a właściciel nie ma obowiązku interesowania się stanem nieruchomości oddanej w użytkowanie wieczyste.

    więcej
  • Nowe terminy przedawnienia roszczeń w praktyce

    9 lipca 2018 roku weszła w życie zmiana przepisów Kodeksu cywilnego dotycząca przedawnienia roszczeń.

    W poprzednim stanie prawnym ogólny termin przedawnienia roszczeń wynosił 10 lat, a dla roszczeń o świadczenia okresowe oraz związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej – 3 lata.

    Obecnie termin dziesięcioletni uległ skróceniu do 6 lat. Dodatkowo do art. 118 Kodeksu cywilnego wprowadzono nowy zapis, który stanowi, iż koniec terminu przedawnienia, jeżeli jest dłuższy niż dwa lata, przypada na 31 grudnia danego roku. Z powyższego wynika, że terminy przedawnienia zostaną w większości przypadków wydłużone do końca roku.

    więcej