Masz prawo nas wypróbować >>>

Ustalanie przebiegu granic nieruchomości

W wyroku z 6 kwietnia 2017 roku o sygn. akt III SA/Gd 93/17 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku (dalej jako: WSA w Gdańsku) uznał, iż zgodne oświadczenie stron jest niewystarczające przy ustalaniu przebiegu granic działki.

WSA w Gdańsku rozpatrywał skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego (dalej jako: SKO) w przedmiocie stwierdzenia nieprawidłowości decyzji rozgraniczeniowej. Skarżący kwestionował decyzję SKO, w wyniku której geodeta dokonujący rozgraniczenia przedmiotowych działek, pozbawił jego matkę własności nieruchomości.

Zdaniem skarżącego, przy rozgraniczaniu nieruchomości geodeta powinien brać pod uwagę stan prawny nieruchomości, istniejące znaki, ślady graniczne, wcześniejszą dokumentację czy też punkty osnowy geodezyjnej, a nie jedynie zgodne oświadczenia woli stron postępowania. W protokole granicznym powinno nastąpić przyjęcie granic, które zostały ukształtowane w dawnych postępowaniach, a nie zmiana przebiegu dotychczas obowiązujących granic.

SKO zwróciło natomiast uwagę, że w protokole granicznym strony oświadczyły, iż nie zgłaszają zastrzeżeń co do przebiegu granic i że położenie znaków granicznych jest im znane, co potwierdziły własnoręcznymi podpisami.

WSA w Gdańsku wskazał, że istniejącym dowodom źródłowym w sprawach dotyczących ustalania przebiegu granic nieruchomości w postaci dokumentacji obrazującej stan prawny nieruchomości, w tym prawnym granicom zasięgu prawa własności, powinno się udzielać prymatu nad oświadczeniami woli, nawet jeśli są zgodne.

W orzecznictwie wskazuje się, że rozgraniczenie nieruchomości jest urzędowym ustaleniem przebiegu granicy pomiędzy dwoma nieruchomościami, dokonywanym w celu ustalenia zasięgu prawa własności w stosunku do gruntów sąsiednich (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 8 września 2015 roku, sygn. akt I OSK 2404/14).

Stosownie do art. 31 Ustawy z dnia 17 maja 1989 roku Prawo geodezyjne i kartograficzne geodeta ustala przebieg granic biorąc pod uwagę dostępne dowody źródłowe w sprawie. Dopiero jeśli brak jest danych lub stanowią one niepełny obraz stanu prawnego nieruchomości geodeta może ustalić przebieg granicy na podstawie zgodnego oświadczenia stron. Geodeta jest jednak zobowiązany do ustalenia przebiegu granicy prawnej w oparciu o stan prawny nieruchomości wynikający z prawa własności.

W orzecznictwie podkreśla się ponadto, że szczególnie istotne wady pracy geodezyjnej np. rozgraniczenie działek dokonane z pominięciem istniejących dokumentów, wyłącznie na podstawie oświadczenia stron, mogą stanowić podstawę dla stwierdzenia nieważności decyzji rozgraniczeniowej (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 10 lutego 2017 roku, sygn. akt I OSK 2063/16).

Mając na uwadze powyższe, WSA w Gdańsku uznał, że wniesiona skarga zasługuje na uwzględnienie i uchylił decyzję SKO.

 


Blog Prawniczy

  • Samoistny posiadacz nieruchomości oddanej w użytkowanie wieczyste może nabyć jej własność przez zasiedzenie

    Zgodnie z uchwałą Sądu Najwyższego podjętej w składzie 7 sędziów w dniu 9 grudnia 2016 roku w sprawie o sygn. akt III CZP 57/16 samoistny posiadacz nieruchomości oddanej w użytkowanie wieczyste może nabyć jej własność przez zasiedzenie.

    W uchwale tej Sąd Najwyższy w powiększonym składzie odpowiedział na pytanie:

    Czy samoistny posiadacz nieruchomości oddanej w użytkowanie wieczyste osobie trzeciej może nabyć własność tej nieruchomości przez zasiedzenie?”.

    Powyższe pytanie powstało przy rozpoznawaniu skargi kasacyjnej od postanowienia Sądu Okręgowego, w sprawie w której wnioskodawcy domagali się stwierdzenia, iż do małżeńskiej wspólności ustawowej nabyli przez zasiedzenie własność niezabudowanych części działek gruntu. Działki te wchodziły w skład nieruchomości będących własnością gminy, oddanej z kolei w użytkowanie wieczyste na rzecz spółdzielni.

    Uczestnik postępowania nabył w postępowaniu upadłościowym zorganizowaną część przedsiębiorstwa spółdzielni, ale nie objął w posiadanie działek, które to graniczyły z nieruchomością wnioskodawców i stanowiły z nią całość gospodarczą (od lat 50. XX wieku były w samoistnym posiadaniu rodziców wnioskodawczyni, a od października 1976 roku w samoistnym posiadaniu wnioskodawców).

    Sąd I instancji stwierdził zasiedzenie działek uznając, iż wnioskodawcy spełnili wszystkie przesłanki z art. 172 Kodeksu cywilnego (dalej jako: K.c.). Według Sądu Rejonowego obciążenie działek gruntu prawem użytkowania wieczystego na rzecz osoby trzeciej, nie stoi na przeszkodzie nabyciu nieruchomości przez zasiedzenie, ponieważ wszelkie ograniczenia mogą nastąpić tylko na mocy przepisu szczególnego, a skoro skutkiem zasiedzenia jest utrata prawa własności przez gminę, to w następstwie wygasa również prawo użytkowania wieczystego.

    Sąd II instancji nie podzielił stanowiska Sądu Rejonowego i odwołał się do postanowienia Sądu Najwyższego z 14 marca 2012 roku o sygn. akt II CSK 127/11 oraz do uchwały Sądu Najwyższego z 28 marca 2014 roku o sygn. akt III CZP 8/14 stwierdzając, że samoistny posiadacz nieruchomości oddanej w użytkowanie wieczyste może nabyć przez zasiedzenie co najwyżej użytkowanie wieczyste, a nie własność. Ponadto, Sąd Okręgowy wyraził pogląd, iż uprawnienia właścicielskie wykonuje użytkownik wieczysty, który to występuje w stosunkach prawnorzeczowych z osobami trzecimi, a właściciel nie ma obowiązku interesowania się stanem nieruchomości oddanej w użytkowanie wieczyste.

    więcej
  • Nowe terminy przedawnienia roszczeń w praktyce

    9 lipca 2018 roku weszła w życie zmiana przepisów Kodeksu cywilnego dotycząca przedawnienia roszczeń.

    W poprzednim stanie prawnym ogólny termin przedawnienia roszczeń wynosił 10 lat, a dla roszczeń o świadczenia okresowe oraz związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej – 3 lata.

    Obecnie termin dziesięcioletni uległ skróceniu do 6 lat. Dodatkowo do art. 118 Kodeksu cywilnego wprowadzono nowy zapis, który stanowi, iż koniec terminu przedawnienia, jeżeli jest dłuższy niż dwa lata, przypada na 31 grudnia danego roku. Z powyższego wynika, że terminy przedawnienia zostaną w większości przypadków wydłużone do końca roku.

    więcej