Masz prawo nas wypróbować >>>

Nowe zasady zwrotu wywłaszczonych nieruchomości

Od 14 maja 2019 roku biegnie roczny termin upływający 14 maja 2020 roku na wystąpienie o zwrot wywłaszczonych nieruchomości, jeżeli stały się one zbędne na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu a od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, upłynęło 20 lat, albo gdy od wyżej wskazanego dnia, w którym zmieniono Ustawę z dnia 21 sierpnia 1997 roku o gospodarce nieruchomościami (dalej jako: u.g.n.) do upływu tego terminu pozostało nie więcej niż 12 miesięcy [por. art. 2 ust. 1 Ustawy z dnia 4 kwietnia 2019 roku o zmianie ustawy o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. 2019, poz. 801; dalej jako: ustawa z 4 kwietnia 2019 roku) oraz art. 136 ust. 3 i 7 u.g.n. w brzmieniu obowiązującym od 14 maja 2019 roku].

Jeżeli w okresie od 1 stycznia 1998 roku do 14 maja 2019 roku, z powodu braku zgody wszystkich uprawnionych, żądanie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości nie zostało zgłoszone w terminie 3 miesięcy od dnia otrzymania zawiadomienia albo nie zostało uwzględnione, poprzedni właściciel albo jego spadkobierca może złożyć do 14 maja 2020 roku żądanie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości lub udziału w tej nieruchomości albo części wywłaszczonej nieruchomości lub udziału w tej części (por. art. 3 ust. 1 ustawy z 4 kwietnia 2019 roku).

Podobnie, w przypadku, gdy w okresie od 1 stycznia 1998 roku do 14 maja 2019 roku, ze względu na nabycie nieruchomości w drodze umowy poprzedzonej rokowaniami, żądanie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości lub jej części nie zostało zgłoszone w terminie 3 miesięcy od dnia otrzymania zawiadomienia albo nie zostało uwzględnione, to poprzedni właściciel albo jego spadkobierca może złożyć do 14 maja 2020 roku żądanie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości lub udziału w tej nieruchomości albo części wywłaszczonej nieruchomości lub udziału w tej części (por. art. 3 ust. 2 ustawy z 4 kwietnia 2019 roku).

Zgodnie z art. 137 u.g.n. nieruchomość uznaje się za zbędną na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu, jeżeli:

  • pomimo upływu 7 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, nie rozpoczęto prac związanych z realizacją tego celu albo
  • pomimo upływu 10 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, cel ten nie został zrealizowany.

Należy zwrócić uwagę, że zmiana u.g.n. dotyczy także zakresu żądania zwrotu, albowiem aktualnie poprzedni właściciel lub jego spadkobierca mogą domagać się nie tylko zwrotu całej nieruchomości, ale także udziału w tej nieruchomości albo części wywłaszczonej nieruchomości lub udziału w tej części, jeżeli nieruchomość lub jej część stała się zbędna na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu (por. art. 136 ust. 3 u.g.n. w brzmieniu obowiązującym od 14 maja 2019 roku).

Istotną zmianą dokonaną w przepisach u.g.n. jest wprowadzenie 20-letniego terminu wygaśnięcia roszczeń o zwrot wywłaszczonej nieruchomości liczonego od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, jeżeli uprawniony nie złożył w tym terminie stosownego wniosku (por. art. 136 ust. 7 u.g.n. w brzmieniu obowiązującym od 14 maja 2019 roku).

Wyżej wymienione terminy i zasady zwrotu uprzednio wywłaszczonych nieruchomości stosuje się odpowiednio do nieruchomości przejętych na podstawie umowy po przeprowadzeniu rokowań (por. art 114 ust. 1 u.g.n. i art. 142a u.g.n. w brzmieniu obowiązującym od 14 maja 2019 roku). Jest to nowość, albowiem w poprzednim stanie prawnym roszczenie o zwrot nieruchomości nabytej na podstawie umowy było niedopuszczalne.

Do spraw o zwrot wywłaszczonych nieruchomości wszczętych i niezakończonych ostateczną decyzją przed wejściem w życie ustawy z 4 kwietnia 2019 roku stosuje się przepisy w brzmieniu zmienionym ustawą z 4 kwietnia 2019 roku, z wyłączeniem nowego brzmienia art. 136 ust. 7 u.g.n. wprowadzającego wskazany powyżej 20-letni termin, w którym można żądać zwrotu nieruchomości.


Blog Prawniczy

  • Nowe zasady zwrotu wywłaszczonych nieruchomości

    Od 14 maja 2019 roku biegnie roczny termin upływający 14 maja 2020 roku na wystąpienie o zwrot wywłaszczonych nieruchomości, jeżeli stały się one zbędne na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu a od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, upłynęło 20 lat, albo gdy od wyżej wskazanego dnia, w którym zmieniono Ustawę z dnia 21 sierpnia 1997 roku o gospodarce nieruchomościami (dalej jako: u.g.n.) do upływu tego terminu pozostało nie więcej niż 12 miesięcy [por. art. 2 ust. 1 Ustawy z dnia 4 kwietnia 2019 roku o zmianie ustawy o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. 2019, poz. 801; dalej jako: ustawa z 4 kwietnia 2019 roku) oraz art. 136 ust. 3 i 7 u.g.n. w brzmieniu obowiązującym od 14 maja 2019 roku].

    Jeżeli w okresie od 1 stycznia 1998 roku do 14 maja 2019 roku, z powodu braku zgody wszystkich uprawnionych, żądanie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości nie zostało zgłoszone w terminie 3 miesięcy od dnia otrzymania zawiadomienia albo nie zostało uwzględnione, poprzedni właściciel albo jego spadkobierca może złożyć do 14 maja 2020 roku żądanie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości lub udziału w tej nieruchomości albo części wywłaszczonej nieruchomości lub udziału w tej części (por. art. 3 ust. 1 ustawy z 4 kwietnia 2019 roku).

    Podobnie, w przypadku, gdy w okresie od 1 stycznia 1998 roku do 14 maja 2019 roku, ze względu na nabycie nieruchomości w drodze umowy poprzedzonej rokowaniami, żądanie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości lub jej części nie zostało zgłoszone w terminie 3 miesięcy od dnia otrzymania zawiadomienia albo nie zostało uwzględnione, to poprzedni właściciel albo jego spadkobierca może złożyć do 14 maja 2020 roku żądanie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości lub udziału w tej nieruchomości albo części wywłaszczonej nieruchomości lub udziału w tej części (por. art. 3 ust. 2 ustawy z 4 kwietnia 2019 roku).

    więcej
  • Obciążenie hipoteką nieruchomości powstałej w wyniku zniesienia odrębnej własności lokalu obciążonego hipoteką

    W uchwale z 8 grudnia 2017 roku o sygn. akt III CZP 77/17 Sąd Najwyższy uznał, że w razie zniesienia odrębnej własności lokalu obciążonego hipoteką, hipoteka obciąża nieruchomość, w której skład wchodzi lokal będący wcześniej przedmiotem odrębnej własności.

    Uchwała zapadła na tle sprawy, w której Sąd Rejonowy dokonał zniesienia odrębnej własności lokalu obciążonego hipoteką umowną kaucyjną oraz podziału nieruchomości, na której posadowiony był budynek mieszkalny z wyodrębnionymi lokalami (jeden z lokali nie był obciążony hipoteką).

    Hipoteka ustanowiona na nieruchomości lokalowej została wpisana do księgi wieczystej nieruchomości gruntowej stanowiącej współwłasność dwóch osób – po 1/2 części.

    Sąd Rejonowy wyrokiem nakazał zmienić wpis hipoteki umownej kaucyjnej na całej nieruchomości poprzez wpisanie jej na udziale we współwłasności nieruchomości gruntowej byłego właściciela nieruchomości lokalowej obciążonej wcześniej hipoteką.

    Sąd Okręgowy rozpoznając apelację powziął wątpliwość co do wpływu zniesienia odrębnej własności lokalu na losy ustanowionej na nim hipoteki i w związku z tym przedstawił Sądowi Najwyższemu do rozstrzygnięcia zagadnienie prawne.

    W omawianej uchwale Sąd Najwyższy podkreślił, że brak szczególnej regulacji, która chroniłaby wierzyciela hipotecznego w rozpatrywanym przypadku nie może być uznany za wynik decyzji ustawodawcy o nieistnieniu potrzeby udzielenia ochrony wierzycielowi hipotecznemu tylko za lukę legislacyjną.

    więcej