Uzyskanie decyzji o pozwoleniu na budowę nie zawsze kończy postępowanie administracyjne. Zarówno inwestor, jak i inne strony postępowania mogą kwestionować wydane rozstrzygnięcie poprzez wniesienie odwołania. Od 7 stycznia 2026 roku procedura ta stała się jednak bardziej sformalizowana, a ustawodawca wprowadził nowe wymogi dotyczące treści odwołań.
Kto rozpoznaje odwołanie od pozwolenia na budowę?
Od decyzji w przedmiocie pozwolenia na budowę wydanej w pierwszej instancji stronie przysługuje odwołanie do organu wyższego stopnia. Decyzja wydana w pierwszej instancji, od której uzasadnienia organ odstąpił z powodu uwzględnienia w całości żądania strony, jest ostateczna.
W przypadku decyzji o pozwoleniu na budowę:
- jeśli decyzję wydał starosta lub prezydent miasta na prawach powiatu – kieruje się odwołanie do wojewody,
- jeśli decyzję wydał wojewoda – organem odwoławczym będzie Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego.
Odwołanie składa się za pośrednictwem organu który wydał decyzję, a nie bezpośrednio do organu wyższej instancji.
Termin na wniesienie odwołania
Odwołanie od decyzji o pozwoleniu na budowę należy wnieść w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji stronie, a gdy decyzja została ogłoszona ustnie – od dnia jej ogłoszenia stronie.
Przed upływem terminu do wniesienia odwołania decyzja nie ulega wykonaniu. Wniesienie odwołania w terminie wstrzymuje wykonanie decyzji. Regulacji dotyczących wykonania decyzji nie stosuje się w przypadkach, gdy decyzji został nadany rygor natychmiastowej wykonalności lub gdy decyzja podlega natychmiastowemu wykonaniu z mocy ustawy. Decyzja podlega wykonaniu przed upływem terminu do wniesienia odwołania, jeżeli jest zgodna z żądaniem wszystkich stron lub jeżeli wszystkie strony zrzekły się prawa do wniesienia odwołania.
O wniesieniu odwołania organ administracji publicznej, który wydał decyzję, zawiadamia strony.
Jeżeli odwołanie wniosły wszystkie strony, a organ administracji publicznej, który wydał decyzję, uzna, że to odwołanie zasługuje w całości na uwzględnienie, może wydać nową decyzję, w której uchyli zaskarżoną decyzję w całości albo w części i w tym zakresie orzeka co do istoty sprawy albo uchyli tę decyzję i umorzy postępowanie w całości albo w części. Przepis ten stosuje się także w przypadku, gdy odwołanie wniosła jedna ze stron, a pozostałe strony wyraziły zgodę na wydanie nowej decyzji. Od nowej decyzji służy stronom odwołanie.
Kontynuacja artykułu pod formularzem. ↓
Oddzwaniamy w dni robocze w godzinach 9:00 - 17:00.
Przebieg postępowania odwoławczego
Organ administracji publicznej, który wydał decyzję, obowiązany jest przesłać odwołanie wraz z aktami sprawy organowi odwoławczemu w terminie 7 dni od dnia, w którym otrzymał odwołanie, jeżeli w tym terminie nie wydał nowej decyzji.
Organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Postanowienie w tej sprawie jest ostateczne.
Strona może cofnąć odwołanie przed wydaniem decyzji przez organ odwoławczy. Organ odwoławczy nie uwzględni jednak cofnięcia odwołania, jeżeli prowadziłoby to do utrzymania w mocy decyzji naruszającej prawo lub interes społeczny.
Organ odwoławczy wydaje decyzję, w której:
- utrzymuje w mocy zaskarżoną decyzję albo
- uchyla zaskarżoną decyzję w całości albo w części i w tym zakresie orzeka co do istoty sprawy albo uchylając tę decyzję – umarza postępowanie pierwszej instancji w całości albo w części, albo
- umarza postępowanie odwoławcze.
Organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie.
Przekazując sprawę, organ odwoławczy powinien wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy.
Jeżeli organ pierwszej instancji dokonał w zaskarżonej decyzji błędnej wykładni przepisów prawa, które mogą znaleźć zastosowanie w sprawie, w decyzji organ odwoławczy określa także wytyczne w zakresie wykładni tych przepisów.
Przepisu dotyczącego uchylenia zaskarżonej decyzji w całości i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji nie stosuje się w przypadkach, o których mowa w art. 136 § 2 lub 3 Kodeksu postępowania administracyjnego, tj. gdy przeprowadza się postępowanie wyjaśniające w zakresie niezbędnym do rozstrzygnięcia sprawy.
W sprawach nieuregulowanych, w postępowaniu przed organami odwoławczymi mają odpowiednie zastosowanie przepisy o postępowaniu przed organami pierwszej instancji.
Postępowanie nie zawsze kończy się na etapie administracyjnym. Jeżeli strona nie zgadza się z rozstrzygnięciem organu odwoławczego, może skierować skargę albo sprzeciw do wojewódzkiego sądu administracyjnego.
Skargę do wojewódzkiego sądu administracyjnego wnosi się w terminie 30 dni od doręczenia decyzji administracyjnej organu drugiej instancji, za pośrednictwem organu, który wydał zaskarżoną decyzję. Sprzeciw od decyzji wnosi się w terminie 14 dni od dnia doręczenia skarżącemu decyzji.
Wymogi formalne odwołania od decyzji o pozwoleniu na budowę
Odwołanie od decyzji o pozwoleniu na budowę zawiera zarzuty odnoszące się do decyzji, zakres żądania będącego przedmiotem odwołania oraz wskazuje dowody uzasadniające to żądanie.
W przypadku gdy odwołanie nie spełnia wyżej wskazanych wymogów, wzywa się do usunięcia braków w wyznaczonym terminie, nie krótszym niż 7 dni, z pouczeniem, że nieusunięcie tych braków formalnych spowoduje pozostawienie odwołania bez rozpoznania. Wezwanie nie powinno nastąpić później niż po upływie 14 dni od dnia wpływu odwołania.
Omawiane wymogi formalne odwołania zostały wprowadzone nowelizacją Prawa budowlanego obowiązującą od 7 stycznia 2026 r. Dotychczas do odwołań w sprawach rozstrzyganych na podstawie Prawa budowlanego zastosowanie miały ogólne przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego – w szczególności regulacja, że odwołanie nie wymaga szczegółowego uzasadnienia, wystarczy, jeżeli z odwołania wynika, że strona nie jest zadowolona z wydanej decyzji. Nie było konieczne wskazanie zarzutów, zakresu żądania czy dowodów.
Elementy odwołania od pozwolenia na budowę
Aby prawidłowo sformułować odwołanie od pozwolenia na budowę należy wymienić konkretne naruszenia prawa materialnego lub procesowego oraz ich wpływ na rozstrzygnięcie.
W odwołaniu należy jasno podać, czy żąda się uchylenia zaskarżonej decyzji w całości albo w części i w tym zakresie orzeczenia co do istoty sprawy albo w przypadku uchylenia decyzji, umorzenia postępowania pierwszej instancji w całości albo w części.
W odwołaniu należy wskazać dowody – dokumenty z akt sprawy i dokumenty dołączone do odwołania (np. mapy, projekty, opinie, itp.) oraz złożyć wnioski o przeprowadzenie dowodu (np. z oględzin, opinii biegłego, zeznań świadków).
Odwołanie adresuje się do organu odwoławczego, ale należy podać jego złożenie za pośrednictwem organu, który wydał decyzję.
W odwołaniu należy podać dane strony skarżącej i jej pełnomocnika (imię i nazwisko/nazwa, adres) oraz znak/sygnaturę sprawy przed organem I instancji.
W nagłówku i na wstępie odwołania należy szczegółowo wymienić skarżoną decyzję (nazwa organu, data wydania, numer, znak/sygnatura sprawy).
Zarzuty w odwołaniu należy podać poprzez wymienienie przepisów prawa materialnego (np. ustawy z 7.07.1994 r. – Prawo budowlane) i procesowego (np. Kodeksu postępowania administracyjnego), które naruszył organ I instancji oraz opisać je skrótowo na wstępie oraz szczegółowo w uzasadnieniu odwołania.
W odwołaniu wskazujemy jakiego rozstrzygnięcia domagamy się od organu odwoławczego (np. uchylenia zaskarżonej decyzji w całości i w tym zakresie orzeczenia co do istoty sprawy poprzez wydanie decyzji o pozwoleniu na budowę/odmowie wydania pozwolenia na budowę).
W uzasadnieniu odwołania podaje się szczegółowo, dlaczego organ wydał wadliwą decyzję wraz z odniesieniem się do każdego ze sformułowanych na wstępie zarzutów naruszenia przepisów prawa materialnego i procesowego.
