Zgodnie z polskim prawem, autorskie prawa osobiste s\u0105 niezbywalne i nie mo\u017cna si\u0119 ich zrzec. Poprzez odpowiednie postanowienia umowne, tw\u00f3rca mo\u017ce zobowi\u0105za\u0107 si\u0119 do niewykonywania praw osobistych albo nawet upowa\u017cni\u0107 osob\u0119 trzeci\u0105 do ich wykonywania.<\/p>\n
<\/p>\n
Takie rozwi\u0105zanie pozwala na unikni\u0119cie potencjalnych konflikt\u00f3w i zabezpieczenie interes\u00f3w stron umowy. W praktyce takie zobowi\u0105zania spotyka si\u0119 np. w:<\/p>\n
Je\u017celi ustawa nie stanowi inaczej, autorskie prawa osobiste chroni\u0105 nieograniczon\u0105 w czasie i niepodlegaj\u0105c\u0105 zrzeczeniu si\u0119 lub zbyciu wi\u0119\u017a tw\u00f3rcy z utworem, a w szczeg\u00f3lno\u015bci prawo do: (1)<\/strong> autorstwa utworu; (2)<\/strong> oznaczenia utworu swoim nazwiskiem lub pseudonimem albo do udost\u0119pniania go anonimowo; (3)<\/strong> nienaruszalno\u015bci tre\u015bci i formy utworu oraz jego rzetelnego wykorzystania; (4)<\/strong> decydowania o pierwszym udost\u0119pnieniu utworu publiczno\u015bci; (5)<\/strong> nadzoru nad sposobem korzystania z utworu.<\/p>\n Podstawowym postanowieniem przedmiotowej umowy jest oczywi\u015bcie zobowi\u0105zanie do niewykonywania autorskich praw osobistych. Mi\u0119dzy innymi ze wzgl\u0119du na tre\u015b\u0107 art. 41 ust. 2<\/strong> ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych (dalej jako: praut<\/strong>), umowa powinna dok\u0142adnie okre\u015bla\u0107 pola eksploatacji i zakres, w jakim tw\u00f3rca zobowi\u0105zuje si\u0119 do niewykonywania tych praw – z literalnym odniesieniem do zakresu praw wskazanego w art. 16 pkt 1-5 praut<\/strong>. Mo\u017cna np. postanowi\u0107 w umowie, \u017ce tw\u00f3rca nie b\u0119dzie oznacza\u0142 utworu imieniem i nazwiskiem (jak robi\u0105 w praktyce np. projektanci etykiet na opakowaniach na produkty spo\u017cywcze) albo, \u017ce autor dopuszcza \u015bci\u015ble okre\u015blony zakres ingerencji nabywcy autorskich praw maj\u0105tkowych do utworu co do integralno\u015bci dzie\u0142a (jak czyni\u0105 np. architekci okre\u015blaj\u0105c zakres zgody na przysz\u0142o\u015b\u0107 na zmiany w utworze – projekcie – dotycz\u0105ce kolor\u00f3w element\u00f3w wyko\u0144czenia lub fasad). O\u015bwiadczenia tw\u00f3rcy ograniczaj\u0105ce ochron\u0119 praw osobistych\u00a0powinny by\u0107 skonkretyzowane (a nie z\u0142o\u017cone w zakresie dowolnym), a to co do zasady wyklucza mo\u017cliwo\u015b\u0107 udzielenia uprzedniej zgody (in blanco) na zmiany, kt\u00f3rych zakresu nie da si\u0119 przewidzie\u0107. Dla porz\u0105dku nale\u017cy doda\u0107, \u017ce\u00a0<\/span>w polskim prawie autorskim istniej\u0105 przepisy, kt\u00f3re – cho\u0107 zupe\u0142nie wyj\u0105tkowo – pozwalaj\u0105 jednak na wprowadzanie zmian w utworze bez zgody tw\u00f3rcy, je\u015bli s\u0105 one spowodowane oczywist\u0105 konieczno\u015bci\u0105 a tw\u00f3rca nie mia\u0142by s\u0142usznej podstawy, by si\u0119 im sprzeciwi\u0107 (zob. tre\u015b\u0107 art. 49 ust. 2\u00a0praut<\/strong>).<\/span><\/p>\n Nale\u017cy wyra\u017anie oddzieli\u0107 autorskie prawa maj\u0105tkowe i osobiste. Przeniesienie praw autorskich (maj\u0105tkowych) nie ma jakiegokolwiek wp\u0142ywu na osobiste prawa autorskie tw\u00f3rcy. Przepisy prawa nie daj\u0105 \u017cadnych podstaw domniemania zrzeczenia si\u0119 np. prawa do integralno\u015bci utworu lub innych uprawnie\u0144 osobistych w przypadku zbycia cz\u0119\u015bci albo ca\u0142o\u015bci autorskich praw maj\u0105tkowych. Prawo do autorstwa dzie\u0142a lub nienaruszalno\u015b\u0107 tre\u015bci lub formy utworu pozostaj\u0105 niezmienne i niezale\u017cne w stosunku do ochrony autorskich praw maj\u0105tkowych.<\/p>\n <\/p>\n Cho\u0107 autorskie prawa osobiste s\u0105 niezbywalne, to mo\u017cliwe jest upowa\u017cnienie os\u00f3b trzecich do ich wykonywania poprzez odpowiednie postanowienia umowne. W takiej umowie powinny znale\u017a\u0107 si\u0119 kluczowe postanowienia wskazuj\u0105ce:<\/p>\n Niezale\u017cnie od tego, czy projektowana albo ju\u017c obowi\u0105zuj\u0105ca umowa przewiduje tylko przeniesienie praw autorskich, czy r\u00f3wnie\u017c zobowi\u0105zanie do niewykonywania przys\u0142uguj\u0105cych autorskich praw osobistych, zezwolenie na wykonywanie tych praw lub zgod\u0119 na zmiany utworu pierwotnego, postanowienia umowne nale\u017cy skonsultowa\u0107 z prawnikiem. Sama znajomo\u015b\u0107 tre\u015bci ustawy lub korzystanie ze sztucznej inteligencji dla pozyskania informacji o poszczeg\u00f3lnych przepisach nie jest wystarczaj\u0105cym zabezpieczeniem przed pu\u0142apkami czyhaj\u0105cymi na tw\u00f3rc\u0119 b\u0105d\u017a korzystaj\u0105cego z praw w zwi\u0105zku lub przy okazji wykonywania przedmiotowych um\u00f3w. Opisywana tematyka jest na tyle skomplikowana, \u017ce jej analiza i zastosowanie prawa w konkretnym przypadku wymaga specjalistycznej pomocy.<\/p>\n\t\tNajwa\u017cniejsze postanowienia umowy (dopuszczenie zmian w utworze)<\/h2>\n
Przeniesienie autorskich praw maj\u0105tkowych a zobowi\u0105zanie do niewykonywania autorskich praw osobistych<\/h2>\n
Wykonywanie autorskich praw osobistych przez osoby trzecie<\/h2>\n
\n
Jak post\u0119powa\u0107?<\/h2>\n