W polskim prawie cywilnym jako niedozwolone traktuje si\u0119 postanowienia, kt\u00f3re nie zosta\u0142y uzgodnione indywidualnie, a kszta\u0142tuj\u0105 prawa i obowi\u0105zki konsumenta w spos\u00f3b sprzeczny z dobrymi obyczajami i ra\u017c\u0105co naruszaj\u0105cy jego interesy. Klauzule te s\u0105 okre\u015blane potocznie tak\u017ce jako abuzywne (od angielskiego s\u0142owa abuse<\/em> – obra\u017ca\u0107, narusza\u0107, nadu\u017cywa\u0107).<\/p>\n <\/p>\n Rejestr klauzul niedozwolonych do 16.04.2016 r. prowadzi\u0142 w Polsce Urz\u0105d Ochrony Konkurencji i Konsument\u00f3w (UOKiK). Do Rejestru wpisywane by\u0142y postanowienia uznane za niedozwolone prawomocnymi wyrokami S\u0105du Ochrony Konkurencji i Konsument\u00f3w. Od 17.04.2016 r. na skutek wej\u015bcia w \u017cycie kluczowej nowelizacji ustawy z 16.02.2007 r. o ochronie konkurencji i konsument\u00f3w Prezes UOKiK zyska\u0142 kompetencje do samodzielnego rozstrzygania o niedozwolonym charakterze klauzul w umowach z konsumentami. Dawny Rejestr klauzul niedozwolonych nadal jest dost\u0119pny; cho\u0107 ma obecnie przede wszystkim charakter historyczny i informacyjny, nadal mo\u017ce by\u0107 u\u017cytecznym \u017ar\u00f3d\u0142em przy ocenie podobnych postanowie\u0144. W praktyce mo\u017cna zatem korzysta\u0107 z: (1) dawnego rejestru, obejmuj\u0105cego sprawy wszcz\u0119te wed\u0142ug starego modelu; oraz: (2) bazy decyzji Prezesa UOKiK, dotycz\u0105cej nowego systemu administracyjnego. Istotne s\u0105 tak\u017ce wyroki s\u0105d\u00f3w uznaj\u0105ce konkretn\u0105 klauzul\u0119 umown\u0105 za niedozwolon\u0105.<\/p>\n Powstaje pytanie: czy poj\u0119cie niedozwolonych klauzul umownych mo\u017cna stosowa\u0107 tak\u017ce do um\u00f3w o przeniesienie praw autorskich lub udzielenie licencji? Czy tak\u017ce przedsi\u0119biorcy chronieni s\u0105 przed takimi klauzulami? A je\u017celi tak, to jakich klauzul nale\u017cy si\u0119 wystrzega\u0107 w umowach prawa autorskiego?<\/p>\n W umowach o przeniesienie praw autorskich lub udzielenie licencji mog\u0105 wyst\u0105pi\u0107 niedozwolone postanowienia – sprzeczne z obowi\u0105zuj\u0105cymi przepisami. Zgodnie z zasad\u0105 og\u00f3ln\u0105 wyra\u017con\u0105 art. 58 \u00a7 1 Kodeksu cywilnego (dalej: KC): „Czynno\u015b\u0107 prawna sprzeczna z ustaw\u0105 albo maj\u0105ca na celu obej\u015bcie ustawy jest niewa\u017cna, chyba \u017ce w\u0142a\u015bciwy przepis przewiduje inny skutek, w szczeg\u00f3lno\u015bci ten, i\u017c na miejsce niewa\u017cnych postanowie\u0144 czynno\u015bci prawnej wchodz\u0105 odpowiednie przepisy ustawy”, a wed\u0142ug brzmienia art. 58 \u00a7 3 KC: <\/span>„Je\u017celi niewa\u017cno\u015bci\u0105 jest dotkni\u0119ta tylko cz\u0119\u015b\u0107 czynno\u015bci prawnej, czynno\u015b\u0107 pozostaje w mocy co do pozosta\u0142ych cz\u0119\u015bci, chyba \u017ce z okoliczno\u015bci wynika, i\u017c bez postanowie\u0144 dotkni\u0119tych niewa\u017cno\u015bci\u0105 czynno\u015b\u0107 nie zosta\u0142aby dokonana”.<\/p>\n Nale\u017cy zatem zastanowi\u0107 si\u0119, jakie postanowienia um\u00f3w autorskich mog\u0105 by\u0107 sprzeczne z obowi\u0105zuj\u0105cymi przepisami. Poni\u017cej wymieniono tylko niekt\u00f3re praktyczne przyk\u0142ady niedozwolonych postanowie\u0144 umownych:<\/p>\n\t\tPrzyk\u0142ady niedozwolonych klauzul (postanowie\u0144) w umowach prawa autorskiego<\/h2>\n