W trakcie procesu inwestycyjnego nierzadko zachodzi potrzeba wykonania rob\u00f3t dodatkowych. Cz\u0119sto wi\u0105\u017ce si\u0119 to ze zwi\u0119kszeniem koszt\u00f3w inwestycji. Sytuacja taka mo\u017ce prowadzi\u0107 do konfliktu pomi\u0119dzy stronami umowy o roboty budowlane co do zap\u0142aty za wykonane prace. Warto zatem wiedzie\u0107 czym s\u0105 roboty dodatkowe i kiedy wykonawca mo\u017cna \u017c\u0105da\u0107 za nie zap\u0142aty.<\/p>\r\n
<\/p>\r\n
\u017baden z akt\u00f3w prawnych nie zawiera definicji rob\u00f3t dodatkowych. Zgodnie z definicj\u0105 zaproponowan\u0105 przez s\u0105dy i naukowc\u00f3w, za roboty dodatkowe uznaje si\u0119 \u015bwiadczenia wykonywane poza istniej\u0105cym zobowi\u0105zaniem dotycz\u0105cym rob\u00f3t budowlanych.<\/p>\r\n
Kluczowym dla zakwalifikowania okre\u015blonych rob\u00f3t budowlanych jako dodatkowych jest wi\u0119c zakres zobowi\u0105zania wykonawcy. Powinien on wynika\u0107 z umowy o roboty budowlane zawartej pomi\u0119dzy inwestorem a wykonawc\u0105.<\/p>\r\n
Uzupe\u0142nienie i doprecyzowanie postanowie\u0144 umowy mo\u017ce stanowi\u0107 do\u0142\u0105czona do niej dokumentacja. Szczeg\u00f3lne znaczenie dla okre\u015blenia zakresu zobowi\u0105zania wykonawcy ma projekt budowlany. W razie w\u0105tpliwo\u015bci poczytuje si\u0119, i\u017c wykonawca podj\u0105\u0142 si\u0119 wszystkich rob\u00f3t obj\u0119tych projektem stanowi\u0105cym cz\u0119\u015b\u0107 sk\u0142adow\u0105 umowy.<\/p>\r\n
Realizuj\u0105c umow\u0119 wykonawca powinien, poza projektem budowlanym, kierowa\u0107 si\u0119 zasadami wiedzy technicznej. Ma on obowi\u0105zek dochowania wymog\u00f3w przewidzianych w prawie (w szczeg\u00f3lno\u015bci w przepisach techniczno-budowlanych) oraz przestrzegania zasad sztuki budowlanej. Roboty budowlane konieczne dla nale\u017cytego funkcjonowania obiektu budowlanego, ale nieprzewidziane w tre\u015bci umowy mog\u0105 zosta\u0107 uznane za roboty dodatkowe.<\/p>\r\n
Zrealizowane prace zostan\u0105 uznane za dodatkowe, je\u017celi wykonawca pomimo do\u0142o\u017cenia nale\u017cytej staranno\u015bci nie by\u0142 w stanie przewidzie\u0107 ich na podstawie dostarczonej mu dokumentacji projektowej albo gdy dokumentacja ta zawiera\u0142a b\u0142\u0119dy. W sytuacji, gdy dostarczona dokumentacja projektowa nie nadaje si\u0119 do wykonania rob\u00f3t budowlanych zgodnie z prawem, wykonawca powinien w stosownym czasie powiadomi\u0107 o tym inwestora. Najlepiej, aby zrobi\u0142 to niezw\u0142ocznie – jeszcze na etapie kontraktowania, a najp\u00f3\u017aniej podczas wykonywania rob\u00f3t budowlanych. Powiadomienie inwestora o niezgodno\u015bci wykonanych rob\u00f3t z prawem dokonane po ich zako\u0144czeniu mo\u017ce skutkowa\u0107 obci\u0105\u017ceniem wykonawcy kosztami prac maj\u0105cych na celu doprowadzenie inwestycji do zgodno\u015bci z prawem. Prace takie nie b\u0119d\u0105 kwalifikowane jako roboty dodatkowe, a wykonawcy nie b\u0119dzie nale\u017ca\u0142a si\u0119 dodatkowa zap\u0142ata.<\/p>\r\n
Wykonanie rob\u00f3t dodatkowych b\u0119dzie mia\u0142o miejsce, gdy zostan\u0105 zrealizowane prace wykraczaj\u0105ce poza istniej\u0105ce zobowi\u0105zanie umowne. Dotyczy to zar\u00f3wno prac nieprzewidzianych w przed\u0142o\u017conej wykonawcy dokumentacji projektowej, jak i prac przewidzianych dopiero w zmienionej dokumentacji projektowej. Cech\u0105 rob\u00f3t dodatkowych jest wi\u0119c ich nieprzewidywalno\u015b\u0107 w momencie zawierania umowy. Ponadto, przes\u0142ank\u0105 uznania rob\u00f3t budowlanych za dodatkowe jest ich niezb\u0119dno\u015b\u0107 do zrealizowania okre\u015blonego w umowie celu (przedmiotu) umowy.<\/p>\r\n
Czasami do wykonania rob\u00f3t dodatkowych dochodzi w sytuacji, gdy wykonawca realizuje prace budowlane wy\u0142\u0105cznie na podstawie ustnego polecenia inwestora. Polecenie to nie znajduje odzwierciedlenia w tre\u015bci umowy o roboty budowlane, a strony nie zawar\u0142y aneksu zmieniaj\u0105cego umow\u0119 lub zawar\u0142y go w nieodpowiedniej formie.<\/p>\r\n
Rozliczenie wykonanych rob\u00f3t dodatkowych b\u0119dzie r\u00f3\u017cni\u0107 si\u0119 w zale\u017cno\u015bci od przyj\u0119tego rodzaju wynagrodzenia. Standardowo w umowach o roboty budowalne ustala si\u0119 wynagrodzenie kosztorysowe albo rycza\u0142towe.<\/p>\r\n
Wynagrodzenie kosztorysowe charakteryzuje si\u0119 pewnego rodzaju elastyczno\u015bci\u0105. Je\u017celi w toku realizacji inwestycji zajdzie konieczno\u015b\u0107 przeprowadzenia rob\u00f3t dodatkowych, kt\u00f3re nie by\u0142y przewidziane w zestawieniu prac b\u0119d\u0105cych podstaw\u0105 obliczenia wynagrodzenia, dochodzenie zap\u0142aty za te roboty b\u0119dzie uzale\u017cnione od tego, kt\u00f3ra strona sporz\u0105dzi\u0142a kosztorys. W sytuacji, gdy autorem kosztorysu by\u0142 inwestor, roszczenie wykonawcy o podwy\u017cszenie wynagrodzenia b\u0119dzie uzasadnione. Je\u015bli zestawienie planowanych prac przygotowa\u0142 wykonawca, zasadno\u015b\u0107 roszcze\u0144 o podwy\u017cszenie wynagrodzenia uzale\u017cniona b\u0119dzie od wykazania, \u017ce mimo zachowania nale\u017cytej staranno\u015bci nie m\u00f3g\u0142 on przewidzie\u0107, \u017ce zajdzie konieczno\u015b\u0107 wykonania rob\u00f3t dodatkowych. Wykonawcy nie b\u0119dzie przys\u0142ugiwa\u0142o wynagrodzenie za roboty dodatkowe, je\u017celi wykona\u0142 je bez zgody inwestora.<\/p>\r\n
Cech\u0105 odr\u00f3\u017cniaj\u0105c\u0105 wynagrodzenie rycza\u0142towe od kosztorysowego jest to, i\u017c co do zasady nie podlega ono zmianie. Ustalenie wynagrodzenia rycza\u0142towego wyklucza mo\u017cliwo\u015b\u0107 domagania si\u0119 zap\u0142aty za prace dodatkowe w\u00f3wczas, gdy s\u0105 one naturaln\u0105 konsekwencj\u0105 procesu budowlanego i w naturalny spos\u00f3b z niego wynikaj\u0105. Nie oznacza to, \u017ce w ramach um\u00f3wionego wynagrodzenia rycza\u0142towego wykonawca ma obowi\u0105zek wykona\u0107 ka\u017cde polecenie inwestora, nawet je\u015bli prowadzi ono do zmiany przedmiotu umowy lub wr\u0119cz nowego zlecenia. Istnieje tak\u017ce mo\u017cliwo\u015b\u0107 podwy\u017cszenia wynagrodzenia rycza\u0142towego przez s\u0105d, je\u017celi wskutek zmiany stosunk\u00f3w, kt\u00f3rej nie mo\u017cna by\u0142o przewidzie\u0107, wykonanie rob\u00f3t budowlanych grozi\u0142oby wykonawcy ra\u017c\u0105c\u0105 strat\u0105.<\/p>\r\n
Samoistn\u0105 podstaw\u0119 roszcze\u0144 o zap\u0142at\u0119 za roboty dodatkowe stanowi bezpodstawne wzbogacenie. O bezpodstawnym wzbogaceniu m\u00f3wimy, gdy inwestor bez podstawy prawnej uzyska\u0142 korzy\u015b\u0107 maj\u0105tkow\u0105 kosztem wykonawcy, np. wykonano roboty dodatkowe nie podpisuj\u0105c aneksu do umowy. Niedopuszczalne jest jednak jednoczesne dochodzenie roszcze\u0144 z tytu\u0142u bezpodstawnego wzbogacenia i o zap\u0142at\u0119 za wykonane roboty budowlane w ramach zawartej przez strony wa\u017cnej umowy.<\/p>\r\n
Je\u015bli potrzebujesz pomocy prawnej w sprawach z zakresu um\u00f3w budowlanych to zadzwo\u0144 pod numer 61 852 26 10<\/a>\u00a0lub napisz e-mail na\u00a0adres\u00a0pmj@jarzpartner.pl<\/a>\u00a0i\u00a0um\u00f3w si\u0119 na\u00a0pierwsz\u0105 konsultacj\u0119 w\u00a0Kancelarii Prawnej Jarzy\u0144ski & Wsp\u00f3lnicy.<\/strong><\/p>\r\n\t\t