Masz prawo nas wypróbować >>>

Blog

Odszkodowanie w związku z uchwaleniem planu miejscowego może dotyczyć części nieruchomości

W dniu 30 października 2017 roku Sąd Apelacyjny w Białymstoku wydał wyrok w sprawie o sygn. I ACa 188/17 dotyczącej roszczenia o odszkodowanie przewidzianego w art. 36 ust. 1 Ustawy z dnia 27 marca 2003 roku o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. 2015, poz. 299 tekst jedn.; dalej jako: u.p.z.p.), zgodnie z którym:

„Jeżeli, w związku z uchwaleniem planu miejscowego albo jego zmianą, korzystanie z nieruchomości lub jej części w dotychczasowy sposób lub zgodny z dotychczasowym przeznaczeniem stało się niemożliwe bądź istotnie ograniczone, właściciel albo użytkownik wieczysty nieruchomości może, z zastrzeżeniem ust. 2, żądać od gminy:

1) odszkodowania za poniesioną rzeczywistą szkodę albo

2) wykupienia nieruchomości lub jej części.”.

W przedmiotowej sprawie powódka domagała się zasądzenia odszkodowania na podstawie ww. przepisu wobec objęcia części nieruchomości (ok. 53%) planem miejscowym, który zmienił jej przeznaczenie z celów budowlanych na zieleń urządzoną i wody powierzchniowe śródlądowe.

Rozstrzygający sprawę w I instancji Sąd Okręgowy w Białymstoku oddalił powództwo wskazując, iż nie można uznać, aby dotychczasowy sposób korzystania z nieruchomości przez powódkę na skutek uchwalenia planu miejscowego był niemożliwy lub istotnie ograniczony. Powódka może bowiem w dalszym ciągu realizować swoje zamierzenie inwestycyjne – tj. wybudować dom na swojej nieruchomości, choć z uwagi na obowiązujący plan miejscowy musi on być przesunięty o kilka metrów w stosunku do pierwotnego założenia.

Tym samym, zmniejszeniu uległa powierzchnia nieruchomości, na której powódka może zlokalizować budynek mieszkalny, co zdaniem Sądu Okręgowego w Białymstoku nie uzasadniało możliwości przyznania odszkodowania na podstawie art. 36 ust. 1 u.p.z.p.

więcej



Odszkodowanie powinno uwzględniać potencjalny sposób wykorzystania nieruchomości

Sąd Apelacyjny w Białymstoku w wyroku z 23 listopada 2017 roku o sygn. akt I ACa 225/17 rozstrzygnął sprawę dotyczącą roszczenia o odszkodowanie przewidzianego w art. 36 ust. 1 Ustawy z dnia 27 marca 2003 roku o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. 2015, poz. 299 tekst jedn.; dalej jako: u.p.z.p.), zgodnie z którym:

„Jeżeli, w związku z uchwaleniem planu miejscowego albo jego zmianą, korzystanie z nieruchomości lub jej części w dotychczasowy sposób lub zgodny z dotychczasowym przeznaczeniem stało się niemożliwe bądź istotnie ograniczone, właściciel albo użytkownik wieczysty nieruchomości może, z zastrzeżeniem ust. 2, żądać od gminy:

1) odszkodowania za poniesioną rzeczywistą szkodę albo

2) wykupienia nieruchomości lub jej części.”.

Powodowie w pozwie powoływali się na niemożliwość korzystania w dotychczasowy sposób z posiadanych przez nich nieruchomości, zgodny z dotychczasowym przeznaczeniem, z uwagi na ustanowienie zakazu wszelkiej zabudowy.

Dla nieruchomości powodów nie były wydane decyzje o warunkach zabudowy, obowiązywało dla nich wyłącznie studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego, zgodnie z którym grunty były położone na terenie oznaczonym jako przebieg drogi krajowej. W poprzednim planie miejscowym nieruchomości były natomiast opisane jako rolne, ale bez zakazu zabudowy.

Sąd Okręgowy w Białymstoku rozstrzygając sprawę w pierwszej instancji uznał powództwo co do zasady, wskazując że sytuacja planistyczna działek powodów przed wejściem w życie planu miejscowego nie uniemożliwiała zabudowy. Co istotne, powodowie korzystali z przedmiotowych działek z zamiarem przeznaczenia ich na cele budowlane bądź odsprzedaży dla celów budowlanych, o czym świadczy doprowadzenie do działek mediów takich jak woda, prąd i gaz.

Tym samym, pomimo, że na dzień uchwalenia planu miejscowego powodowie nie dysponowali decyzjami o warunkach zabudowy, istotnym jest, że ich zachowanie (uzyskanie mediów) wskazywało na chęć realizacji zabudowy działek bądź ich odsprzedaży celem zabudowy.

więcej



Odpowiedzialność inwestora bezpośredniego za umowę zawartą z dalszym podwykonawcą

Sąd Najwyższy w dniu 9 listopada 2016 roku wydał wyrok w sprawie o sygn. II CSK 118/16 rozstrzygający kwestię odpowiedzialności solidarnej inwestora bezpośredniego za zapłatę wynagrodzenia z umowy zawartej przez podwykonawcę z dalszym podwykonawcą w sytuacji, w której inwestor nie został zawiadomiony o istnieniu zobowiązania ani jego treści.

Zgodnie z obowiązującym do 31 maja 2017 roku art. 6471 § 5 Kodeksu cywilnego (dalej jako: K.c.) zawierający umowę z podwykonawcą oraz inwestor i wykonawca ponosili solidarną odpowiedzialność za zapłatę wynagrodzenia za roboty budowlane wykonane przez podwykonawcę.

Na podstawie art. 6471 § 2 K.c. obowiązującego do 31 maja 2017 roku do zawarcia przez wykonawcę umowy o roboty budowlane z podwykonawcą była wymagana zgoda inwestora. Zgoda inwestora bezpośredniego mogła być wyrażona w sposób czynny, polegający na wyraźnym lub dorozumianym oświadczeniu woli albo w sposób milczący poprzez niezgłoszenie sprzeciwu lub zastrzeżeń. Warunkiem dla zajścia milczącej zgody było przedstawienie inwestorowi umowy z podwykonawcą lub jej projektu wraz z częścią dokumentacji dotyczącą wykonania robót określonych w umowie lub projekcie.

W omawianej sprawie dalszy podwykonawca domagał się zapłaty wynagrodzenia przez inwestora i to w sytuacji, gdy umowę zawarł z nim podwykonawca, o czym nie zostali zawiadomieni inwestor bezpośredni i generalny wykonawca, a także inwestor zastępczy, który działał w imieniu i na rzecz inwestora bezpośredniego na postawie łączącego ich porozumienia. Jedynie inspektor nadzoru, działający z ramienia inwestora zastępczego, miał wiedzę o przedmiotowej umowie o podwykonawstwo.

więcej



Ustalenie warunków zabudowy jako etap wstępny realizacji inwestycji

Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 17 stycznia 2017 roku o sygn. akt II OSK 1048/15 rozstrzygnął kwestię dotyczącą ustalenia warunków zabudowy jako etapu wstępnego realizacji inwestycji.

W przedmiotowej sprawie odmówiono uchylenia decyzji o warunkach zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie budynku usługowo-biurowo-handlowego o powierzchni sprzedaży poniżej 2.000 m2 z dwiema kondygnacjami zarzucając wnioskodawcom, iż nie posiadają statusu strony postępowania w rozumieniu art. 28 Kodeksu postępowania administracyjnego (dalej jako: K.p.a.):

„Stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek”.

Na decyzję o odmowie uchylenia decyzji o warunkach zabudowy wniesiono środek zaskarżenia do Samorządowego Kolegium Odwoławczego uzasadniając m.in., że niedopuszczalne jest ograniczanie liczby stron postępowania, szczególnie w przypadku dużych inwestycji w zabudowie miejskiej, albowiem wywierają one wpływ również na nieruchomości niegraniczące z nimi bezpośrednio.

więcej



W projekcie budowlanym należy uwzględnić analizę dotyczącą zapewnienia naturalnego oświetlenia pomieszczeń

Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 3 listopada 2016 roku o sygn. akt II OSK 191/15 rozstrzygnął kwestię dotyczącą obowiązku uwzględnienia w projekcie budowlanym obiektu analizy w zakresie zapewnienia naturalnego oświetlenia pomieszczeń mieszkalnych w sąsiednich budynkach.

W sprawie zakwestionowano decyzję o pozwoleniu na budowę budynku mieszkalnego wielorodzinnego z usługami oraz garażem podziemnym zarzucając, iż zamierzenie budowlane nie spełnia norm nasłonecznienia budynku usytuowanego w bliskim sąsiedztwie.

Organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję o pozwoleniu na budowę, wskazując, że spełnione zostały wymogi określone w § 60 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 roku w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie(Dz.U. 2002, nr 75, poz. 690 wraz z późn. zm.; dalej jako: Rozporządzenie) dotyczące nasłonecznienia pomieszczeń.

Zdaniem organu odwoławczego, biorąc pod uwagę dopuszczenie wymaganego czasu nasłonecznienia dla zabudowy śródmiejskiej, pokoje mieszkalne w sąsiednim budynku powinny mieć zapewniony czas nasłonecznienia co najmniej 1,6 godziny w dniach równonocy (21 marca i 21 września) w godzinach 7:00 – 17:00.

więcej



Blog Prawniczy

  • Należny zachowek oblicza się według cen z daty orzekania

    Wysokość zachowku należnego pominiętemu spadkobiercy zależy wprost od wartości spadku. Regulacja ustawowa nie określa jednak według jakich cen należy dokonać oszacowania poszczególnych składników masy spadkowej. Możliwe jest zaprezentowanie w tym zakresie co najmniej kilku poglądów, z których każdy może mieć wymierne przełożenie na wysokość roszczenia.

    W wielu sprawach istotne staje się ustalenie czy wartość spadku określać według stanu z chwili jego otwarcia (tj. śmierci spadkodawcy) oraz cen z daty orzekania o roszczeniach z tytułu zachowku, czy też poprzez przyjęcie stanu istniejącego np. w momencie sprzedaży składników masy spadkowej i według ceny uzyskanej przez spadkobiercę. Warto przy tym zwrócić uwagę, że roszczenie o zachowek przedawnia się z upływem 5 lat od momentu ogłoszenia testamentu (w szczególnych wypadkach od momentu otwarcia spadku). Pominięty spadkobierca ma zatem dosyć dużo czasu na dochodzenie swoich praw a w miarę jego upływu ceny poszczególnych składników mogą się zmieniać.

    więcej
  • Prawo odrębnej własności lokalu nie wygasa wraz z upływem okresu użytkowania wieczystego

    Sąd Najwyższy w składzie siedmiu sędziów podjął uchwałę z 25 sierpnia 2017 roku o sygn. akt III CZP 11/17 o treści:

    „Upływ terminu, na który zostało ustanowione prawo użytkowania wieczystego gruntu, nie powoduje wygaśnięcia prawa odrębnej własności lokalu znajdującego się w budynku położonym na tym gruncie.”.

    Tym samym, Sąd Najwyższy rozstrzygnął istniejącą od wielu lat rozbieżność w doktrynie i orzecznictwie.

    Zgodnie z pierwszym poglądem w momencie wygaśnięcia prawa użytkowania wieczystego gruntu wygasa również prawo własności lokali. Pogląd ten uzasadniano przede wszystkim treścią art. 235 § 2 Kodeksu cywilnego (dalej jako: K.c.), zgodnie z którym:

    „Przysługująca wieczystemu użytkownikowi własność budynków i urządzeń na użytkowanym gruncie jest prawem związanym z użytkowaniem wieczystym.”.

    Przytoczony przepis stanowi o akcesoryjności prawa własności wzniesionych na użytkowanym gruncie budynków i zainstalowanych urządzeń, które nie może istnieć bez istnienia prawa użytkowania wieczystego gruntu. Prawo własności do takich budynków i urządzeń nie może występować w obrocie samodzielnie.

    więcej